پرسش و پاسخ

عینک دید را اصلاح میکند و تغییرات آن تابع مسائل ژنتیکی است.
کودکان در بدو تولد توسط متخصص کودکان معاینه کلی میشوند در صورت دریافتن مشکل متخصص چشم را در جریان میگذارد و گرنه در شش ماهگی که تطابق کامل میشود معاینه کامل صورت میگیرد.معاینه اولیه چشم کودکان از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا اولا کودکان هرگز از بد دیدن یا تار دیدن شکایتی نمیکنند، چون اصولا مفهوم خوب دیدن را در صورتی که از ابتدا دید خوبی نداشته باشند درک نمیکنند بنابراین نباید منتظر شکایت از دید کودک از سوی او باشیم. دوم اینکه اگر یک چشم کودک دید طبیعی داشته و چشم دیگر اختلالی داشته باشد که مانع از دید خوب شود کودک با استفاده از چشم نرمال، هیچوقت شکایتی نخواهد کرد. پدر و مادر هم از نظر ظاهری تغییری احساس نخواهند کرد و ادامه این نواقص موجب پیدایش و بیشتر شدن تنبلی در چشم کودک میشود و اگر برای زمان مدرسه رفتن صبر کنند بسیار دیر خواهد شد.

اگر در فاصله 6 متر یا 20 فوت از جسمی قرار بگیریم و دو خط راست از دو انتهای بالا و پایین آن جسم به نقطه ای در وسط چشم وصل کنیم که زاویه بین این دو خط پنج دقیقه هندسی باشد طول آن جسم بوسیله یک چشم طبیعی قابل دیدن خواهد بود و این کوچکترین جسمی است که چشم طبیعی آنرا میبیند. در این حالت تصویر دو انتهای جسم بر روی دو سلول شبکیه که بوسیله یک سلول در بین آنها از همدیگر جدا شده باشند میافتدو زیرا اکر تصویر دو نقطه بر روی دو سلول مجاور هم شبکیه بیافتد قابل تفکیک از یکدیگر نیستند و باید یک سلول در بین آندو سلول تحریک شده باشد تا دو نقطه جدا از هم تمیز داده شوند. پس دیدن جسمی با زاویه دید پنج دقیقه هندسی از فاصله 20 فوتی یک دید طبیعی به حساب میآید.

اگر دو خطی را که زاویه پنج دقیقه با هم دارند ادامه دهیم در فاصله 25 و 30 و 40 و 50 فوتی و تا 400 فوتی شکلهای بزرگتری از جسم مورد نظر خواهیم یافت که باز برای چشم طبیعی قابل دیدن است و ملاحظه میشود که هرچه فاصله بیشتر میشود اندازه هدف قابل دید باید بزرگتر شود تا همچنان برای چشم طبیعی قابل دیدن باشد.

حال اگر چشمی در فاصله 20 فوتی هدفی را که چشم طبیعی در همان فاصله میدید نتواند ببیند و مثلا هدفی را که چشم طبیعی در فاصله 40 فوتی میتواند ببیند ( هدف بزرگتر ) را در همان فاصله 20 فوتی تشخیص دهد گوییم دید این فرد 40/20 است پس این فرد با زاویه دید بزرگتری که نشانه کاهش دید نسبت به میزان دید طبیعی است میبیند.

وقتی میگوییم دید شخصی 100/20 است یعنی وقتی چشم طبیعی آن هدف را در فاصله 100 فوتی (30 متری ) میتواند ببیند فرد مورد آزمایش ما همان هدف را در آن فاصله نمیبیند و باید خیلی نزدیکتر شود و در فاصله 20 فوتی ( شش متری ) خواهد توانست ببیند!!!
استرابیسم یا انحراف چشمی به مواردی گفته میشود که هر دو چشم هم زمان به یک نقطه معین نگاه نکنند. در حالت طبیعی وقتی با دو چشم به جسمی نگاه میکنیم محورهای بینائی دو چشم در آن نقطه به هم میرسند. درصورت حضور انحراف محورهای بینائی درمحل قرار گرفتن جسم بهمدیگر نمیرسند.
مواردی را که در دید ظاهر چشم ها به نظر انحراف به داخل یا خارج نشان میدهند ولی در واقع انحرافی در کار نیست، انحراف کاذب یا ظاهری یا خطای دید بیننده نامیده میشود. خیلی مهم است که بدانیم برخی موارد انحراف کاذب ممکنست با مقداری انحراف واقعی همراه باشد که اگر با خیال اینکه هرچه میبینیم انحراف کاذب است موضوع را پیگیری نکنیم بدون شک به پیدایش بیشتر انحراف واقعی و پیشرفت تنبلی خواهد انجامید. بنابراین در هر مورد مشکوک به انحراف چشمی باید تستهای کامل چشمی انجام و از نبودن انحراف واقعی مطمئن شد و در صورت وجود علائمی از انحراف راستین باید درمان کامل نمود.

هر چشمی توسط شش عضله در جهات مختلف حرکت میکنند. دو عضله چشم را به چپ و راست (در سطح افقی) میبرند البته دو عضله بالا و پائین چشم و دو عضله مایل هم بعنوان حرکتهای فرعی چشم را به داخل و خارج حرکت میدهند. در مواردی که بویژه عضلات افقی پرکاری یا کم کاری پیدا کنند انحراف موجود را انحراف افقی مینامیم ( انحراف به داخل – طرف بینی و انحراف به خارج – طرف گیجگاه ).

در صورت اشکال کار در عضلات بالا و پائین برنده چشم انحرافها عمودی خواهند بود.

دو عضله بنام مایل بزرگ و مایل کوچک، چشمها را بطرف داخل یا خارج میچرخانند و پرکاری یا کم کاری این ماهیچه ها انحرافهای چرخشی برای چشم ایجاد میکنند. عضلات بالابرنده و پائین برنده چشم نیز مقدار کمتری در حرکات چرخشی چشمها شرکت دارند.

وقتی چشمهایمان طوری قرار داشته باشند که هر لحظه محورهای بینائی در نقطه ای که نگاه میکنیم بهم برسند میگوئیم چشمها در راستای درست و بدون انحراف هستند واگر غیر از این باشد چشمها منحرف خواهند بود و در این حالت یک چشم به نقطه مورد نظر و چشم دیگر به جای دیگر نگاه خواهند کرد.در این وضع اگر یک چشم تصویر ناخواسته را حذف کند تنبلی چشم حاصل شده و اگر هر دو چشم به دریافت و انتقال تصویر به مرکز بینائی ادامه دهند دوبینی بوجود میآید.

کودکانی که از ابتدا انحراف داشته و دید دوچشمی را تجربه نکرده باشند بیشتر به سوی تنبلی چشم رفته ولی افرادی که دید دو چشمی را تجربه و ادامه دهند دوبینی پیدا میکنند.
بزرگسالانی که سالها دید دو چشمی سالمی داشته اند، اگر به ناگهان بر اثر فلج کامل یا نسبی یک یا چند عضله چشمی که بر اثر ضربه یا اشکالات عروقی و یا توده های فشارنده پیدا میکنند دچار انحراف چشمی شوند دوبینی شدید و غیرقابل تحملی پیدا میکنند.
کودکانی که دوربینی قابل توجه دارند برای دیدن دقیق اشیاء در فاصله های دور و نزدیک، نیاز به تطابق یعنی تغییر تحدب عدسی داخل چشم خود و در نتیجه تغییر قدرت انکساری چشم دارند که این کار همواره با تقارب یعنی نزدیک شدن چشمها به یکدیگر همراه بوده و موجب پیدایش انحراف بداخل چشمها میگردد. این انحراف با یک معاینه دقیق چشمی و تعیین مقدار تطابق اضافی که چشم کودک انجام میدهد و با تجویز عینک مناسب و جلوگیری از تطابق اضافی قابل اصلاح میباشد و آنرا انحراف تطابقی مینامیم.

12